5. apríl 2019: Aldur Bjólfskviðu

Föstudaginn 5. apríl kl. 15 mun Teresa Dröfn Freysdóttir Njarðvík doktorsnemi í íslenskum fræðum við HÍ halda fyrirlestur sem hún nefnir og lýsir svo:

Aldur Bjólfskviðu: Nokkrar málsögulegar athugasemdir

Í fyrirlestrinum, sem byggir á BA-ritgerð frá 2014, verður fjallað um aldur Bjólfskviðu og leitast við að tímasetja kvæðið með hliðsjón af nýjustu rannsóknum á efni textans, tungumáli og efnismenningu. Lengi hefur víður tímarammi fyrir mögulegan ritunartíma kvæðisins truflað rannsóknir ákvæðinu og leitt til mjög ólíkra hugmynda um aldur og uppruna þess, sem og tilgang.

Hér verður því reynt að þrengja tímarammann með því að líta á þá efnismenningu og hugmyndafræði sem birtist í kvæðinu; greina mállýsku, orðmyndir og orðsifjafræði textans, sem og að setja efni textans í sögulegt og menningarlegt samhengi.

Bjólfskviða er mjög gildishlaðið verk sem hefur tekið inn á sig hin ýmsu menningarlegu tákn í gegnum aldirnar og fyrir vikið verður kvæðið mjög merkingaþrungið. Hugsanlega gæti kvæðið flokkast sem jaðarleifar, leifar af sögnum landnema sem lifðu í munnlegri geymd og fjölluðu um glæsta þjóðkonunga og hetjur forfeðranna í heimalandinu eftir þjóðflutningana frá Danmörku til Englands og sagðar voru í þeim tilgangi að viðhalda og styrkja sjálfsímynd þeirra og réttlæta landvinninga þeirra. Bjólfskviða er því saga heillar þjóðar.

Til þess að fá heildstæða mynd af þessu mikla kvæði er jafn nauðsynlegt að huga að uppsprettunni og varðveislusögunni sem og hinum efnislega texta. Farið verður yfir hvaða vísbendingar leynast í kvæðinu sjálfu út frá efni og tilvísunum innan þess og rýnt í málsöguleg og bragfræðileg einkenni sem virðast aldursgreinandi.

Staðsetning: Árnagarður við Suðurgötu, stofa 303


Að loknum fyrirlestri og umræðum eftir hann geta þeir sem vilja farið í Stúdentakjallarann og spjallað saman yfir ölglasi eða annarri hressingu.

 

22. mars 2019: Fyrsti vorfyrirlestur Máls og sögu – Jón Axel Harðarson

Föstudaginn 22. mars nk. kl 15 mun Jón Axel Harðarson prófessor í íslenskri málfræði við HÍ halda erindi sem hann nefnir og lýsir svo:

Veikar sagnir eftir 3. flokki í forníslensku og beygingarþróun þeirra frá frumgermönsku

Yfirgnæfandi meirihluti sagna sem tilheyrði þessum sundurleita flokki í frumgermönsku hafði ástandsmerkingu. Þær skiptast í tvo undirflokka: (1) sagnir leiddar af sögnum eða sagnrótum, (2) sagnir leiddar af lýsingarorðum eða nafnorðum. Í síðari flokknum voru einnig sagnir sem höfðu faktitífa merkingu. Auk ofangreindra sagna hafði 3. flokkur að geyma sagnir sem upprunalega mynduðu tvöföldunarnútíð.

Í fyrirlestrinum verður fjallað um beygingarþróun umræddra sagna frá frumgermönsku til forníslensku og verður þar jafnt horft til hins reglulega beygingardæmis og beygingardæma óreglulegu sagnanna hafa, segja og þegja.

Staðsetning: Árnagarður við Suðurgötu, stofa 303


Á síðasta aðalfundi félagsins var ákveðið að stefnt skyldi að því að standa fyrir nokkrum fyrirlestrum á vormisseri. Þeir verða haldnir á föstudögum (þó ekki í hverri viku) kl. 15 í stofu 303 í Árnagarði. Að loknum fyrirlestri og umræðum eftir hann geta þeir sem vilja farið í Stúdentakjallarann og spjallað saman yfir ölglasi eða annarri hressingu.

Vonast er til að sem flestir sjái sér fært að sækja fyrirlestrana og blanda geði við félagsmenn og aðra áhugamenn um sögulega málfræði og textafræði. Þeir sem hug hafa á að flytja erindi á vegum félagsins geta haft samband við formann (Aðalstein Hákonarson, adh3[hjá]hi.is).